logo

wpisz słowa kluczowe:

szukaj wg daty:

Z HISTORII GDAŃSKICH NEKROPOLII

 
„Tym, co imion nie mają na grobie, a tylko Bóg wie, jak kto się zowie" – głosi napis na cokole gdańskiego pomnika Cmentarza Nieistniejących Cmentarzy wzniesionego jako forma hołdu i zadośćuczynienia dawnym mieszkańcom Gdańska. U stóp góry Gradowej, na terenach byłego cmentarza p.w. Bożego Ciała powstało miejsce symbol jedności wobec śmierci, symbol trwania miasta i szacunku dzisiejszego pokolenia dla tych, którzy przez wieki tworzyli wielokulturową gdańską społeczność. Tutaj odchodzili, tutaj umierały ich nekropolie – w zawierusze wojennej, a potem w barbarzyńskich czasach zacierania niepolskich śladów przeszłości Gdańska. Przed II wojną światową w mieście istniało blisko 70 cmentarzy – najwięcej po obu stronach alei Zwycięstwa, na obecnych terenach parkowych... W latach 1945-75 prawie 50 z nich zniknęło. Misja przywracania naszej pamięci miejsc, gdzie po dziś dzień spoczywają szczątki dawnych gdańszczan, zaczęła się wypełniać na przełomie tysiącleci. Obok inicjatorów z Muzeum Narodowego w Gdańsku (pomysłodawczynią wzniesienia cmentarza była Kalina Zabuska, kustosz Działu Sztuki Dawnej) oraz wielu znamienitych sygnatariuszy porozumienia społecznego, niemal od początku uczestniczył w niej Gdański Zarząd Dróg i Zieleni. Dyrektor Romuald Nietupski głową odpowiadał przed władzami miasta za ukończenie budowy Cmentarza Nieistniejących Cmentarzy przed rozpoczynającym się 24 maja 2002 roku I Światowym Zjazdem Gdańszczan. Dzień odsłonięcia pomnika zapisał się w historii miasta odbudowującego swoją tożsamość, ale także – a może przede wszystkim – w sercach tysięcy rozrzuconych po świecie ludzi, którzy szukali i nadal szukają w Gdańsku swoich korzeni. Wtedy też zrodził się pomysł upamiętnienia miejsc po zlikwidowanych cmentarzach. Granitowe tablice w parkach i na zieleńcach założonych na terenach dawnych nekropolii stawiał w latach 2006-2009 ZDiZ. Dzisiaj odnajdziemy w mieście kilkanaście takich znaków przeszłości. Na kamiennych płytach utrwalone zostały plany topograficzne oraz nazwy cmentarzy w trzech językach: polskim, łacińskim i niemieckim. Tablice stanęły m.in. na terenach po najstarszej nekropolii ewangelickiej na Oruni – pod wezwaniem św. Jerzego, założonej w 1550 roku i przy Wielkiej Alei, gdzie przed II wojną światową istniały cmentarze św. Katarzyny, Lazaretu, Najświętszej Marii Panny, św. Trójcy czy też św. Mikołaja i Królewskiej Kaplicy (dzisiejszy Park Akademicki), na którym w latach 2005-2006 powstało gdańskie lapidarium gromadzące nagrobki i elementy małej architektury pochodzące ze zlikwidowanych miejsc wiecznego spoczynku. W przededniu uroczystości Wszystkich Świętych odwiedziliśmy pomniki symbolizujące dawny cmentarz p.w. św. Barbary (płyta znajduje się w parku przy skrzyżowaniu ul. Kartuskiej z ul. Bema), cmentarz katolicki w Emaus oraz ewangelicki cmentarz Zbawiciela (park przy skrzyżowaniu Kartuskiej ze Starodworską). Byliśmy też na najstarszych gdańskich nekropoliach, które przetrwały do naszych czasów. Założony w 1866 r. cmentarz Św. Ignacego przy ul. Brzegi w Gdańsku-Oruni (na zapleczu kościoła katolickiego pod wezwaniem św. Ignacego Loyoli) jest miejscem wiecznego spoczynku księdza Leona Miszewskiego i założyciela sopockiego kąpieliska Jana Jerzego Haffnera. Z tego samego okresu pochodzą najstarsze macewy zachowane na cmentarzu żydowskim przy ul. Cmentarnej na Chełmie. Odnajdziemy tu nagrobek pochodzący z 1841 roku. Pierwsze wzmianki o nekropolii uchodzącej za jedno z najstarszych miejsc pochówku Żydów w tej części Europy datowane są na koniec XVII wieku. Chełm był wtedy samodzielną wsią, a od 1773 roku miastem. W 1814 roku został przyłączony do Gdańska. 31.10.2017 / fot. Paweł Marcinko / KFP, Mateusz Ochocki / KFP

dodaj do koszyka wszystkie wyświetlone zdjęcia:
  • znalezionych zdjęć: 54

00121285.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz katolicki...

00121286.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz katolicki...

00121287.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz katolicki...

00121288.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz katolicki...

00121289.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz katolicki...

00121290.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz katolicki...

00121291.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz katolicki...

00121292.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz katolicki...

00121293.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz ewangelicki...

00121294.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz ewangelicki...

00121295.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz ewangelicki...

00121296.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz ewangelicki...

00121297.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz ewangelicki...

00121298.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz ewangelicki...

00121299.jpg
Gdańsk. Tablica upamiętniająca nieistniejący już cmentarz ewangelicki...

t00076562.jpg
Gdańsk. Orunia. Cmentarz Św. Ignacego. 30.10.2017 fot. Mateusz...
  • znalezionych zdjęć: 54
Wszystkie zdjęcia Agencji Kosycarz Foto Press/KFP są chronione prawem autorskim. Publikacja i kopiowanie bez zgody Agencji zabronione. Copyright © 2000-2017 KFP