logo

wpisz słowa kluczowe:

szukaj wg daty:

POMNIK WALKI I MĘCZEŃSTWA W MUZEUM STUTTHOF

 
Konzentrationslager Stutthof przeszedł do historii jako pierwszy i najdłużej istniejący hitlerowski obóz masowej zagłady ludności na terenach leżących w granicach dzisiejszej Polski. Działał od 2 września 1939 roku – początkowo jako obóz jeńców cywilnych – do 9 maja 1945 roku. Z rąk nazistów życie straciło w nim ok. 65 tys. więźniów pochodzących z 26 krajów.
Muzeum martyrologiczne upamiętniające ofiary hitlerowskich zbrodni powstało w oddalonym od Gdańska o 35 km Sztutowie w roku 1962. Sześć lat później, 12 maja, na terenie byłego obozu miała miejsce uroczystość odsłonięcia monumentalnego pomnika Walki i Męczeństwa zaprojektowanego przez Wiktora Tołkina, rzeźbiarza i architekta związanego przez kilkadziesiąt lat z Gdańskiem, żołnierza Armii Krajowej więzionego w latach 1942-44 w obozie koncentracyjnym Auschwitz. Zmarły przed siedmioma laty w Gdańsku artysta jest również autorem pomnika Walki i Męczeństwa wzniesionego na terenie byłego hitlerowskiego obozu koncentracyjnego na Majdanku. Monument w Sztutowie powstawał pod okiem Tołkina przez dwa i pół roku. Jako jeden z pierwszych polskich pomników został wykonany w betonie.
– Wiktor Tołkin zastosował tutaj taką samą technologię, jaką posłużył się przy budowie pomnika Zaślubin Polski z Morzem w Kołobrzegu. Koszt wykonania betonowego monumentu był kilkakrotnie niższy aniżeli budowa pomnika z tradycyjnych materiałów, takich jak granit czy piaskowiec. Nie obyło się oczywiście bez kontrowersji. Dyskutowano, czy materiał będzie wystarczająco trwały i czy artysta odda w nim w sposób sugestywny to, co przez zaprojektowaną przez siebie rzeźbę chciał wypowiedzieć. Były głosy, że w kamieniu rzeźba może być wykonana bardziej precyzyjnie – wspominał kilka lat po odsłonięciu pomnika Edmund Benter, ówczesny szef zespołu administracyjno-gospodarczego Muzeum Stutthof. Symbol pamięci o tysiącach pomordowanych składa się dwóch części: poziomego bloku, długiego na 48 metrów, pokrytego płaskorzeźbami o tematyce martyrologicznej, z wbudowanym w ścianę relikwiarzem, w którym złożone zostały prochy pomordowanych i spalonych na stosie całopalnym więźniów Stutthofu oraz 11-metrowej wysokości akcentu pionowego, wyrażającego ducha oporu i wolę zwycięstwa. Oba symbole połączył płaski kurhan.
W uroczystości odsłonięcia pomnika 12 maja 1968 r. uczestniczyły tysiące mieszkańców Pomorza. Wśród najważniejszych dostojników partyjnych byli m.in. sekretarz KC Zenon Kliszko, minister spraw wewnętrznych Mieczysław Moczar i I sekretarz KW PZPR w Gdańsku Stanisław Kociołek. – Z głośników rozlegały się głosy byłych więźniów, którzy w godzinnym programie relacjonowali wydarzenia z tamtych lat. O godz. 12 przy dźwiękach hymnu narodowego opadła z części pionowej pomnika flaga narodowa. Społeczeństwo polskie otrzymało jeszcze jeden artystyczny wyraz pamięci tragicznych wydarzeń lat wojny i okupacji – wspominał po latach Edmund Benter. Co ciekawe, pomnik wznoszony ze środków Społecznego Funduszu Odbudowy Stolicy oraz pochodzących z czynów społecznych, już w trakcie realizacji podrożał – z zakładanych początkowo blisko 3 mln zł do ponad 5,5 mln zł. Wzrost ceny był efektem zmian podwyższających wysokość bloku poziomego, jakich już po rozpoczęciu budowy dokonał w projekcie Wiktor Tołkin. Fundatorzy pokryli także koszty wykupu prywatnej działki, wartej ponad pół miliona złotych. 12.05.2020 / fot. Zbigniew Kosycarz / KFP

dodaj do koszyka wszystkie wyświetlone zdjęcia:
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego...
z00005128.jpg (4241px x 4173px) 2452kb
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. Nz miedzy innymi Mieczyslaw Moczar - ministrer MSW, Stanislaw Kociolek - I sekretarz KW PZPR w Gdansku. 12.05.1968 0000077z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego...
z00005129.jpg (4437px x 3092px) 2339kb
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 12.05.1968 0000077z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego...
z00005130.jpg (4375px x 3582px) 2797kb
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. Na zdjeciu pierwszy po lewej I sekretarz KC PZPR Zenon Kliszko. Obok Piotr Stolarek - przewodniczacy Prezydium WRN w Gdansku. Na drugim planie zastepca dowodcy Marynarki Wojennej kontradmiral Jozef Sobiesiak i generał Jozef Kaminski - dowodca Pomorskiego Okregu Wojskowego. 12.05.1968 0000081z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego...
z00005131.jpg (4249px x 3861px) 2706kb
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. Znicz zapala byly wiezien obozu Franciszek Guzinski. 12.05.1968 0000082z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego...
z00005132.jpg (5384px x 3730px) 4198kb
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 12.05.1968 0000082z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego...
z00005134.jpg (4388px x 4128px) 2747kb
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 12.05.1968 0000084z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego...
z00005139.jpg (4334px x 4020px) 2296kb
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. Krzyz Grunwaldu - symboliczne odznaczenie dla wszystkich ofiar obozu Stutthof sklada I sekretarz KC PZPR Zenon Kliszko. Po lewej ministre MSW Mieczyslaw Moczar. 12.05.1968 0000088z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego...
z00005140.jpg (4178px x 3648px) 3147kb
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 12.05.1968 0000080z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego...
z00005141.jpg (5455px x 3886px) 3518kb
Odsloniecie Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 12.05.1968 0000080z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem...
z00005133.jpg (4357px x 3532px) 3288kb
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 07.05.1968 0000083z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem...
z00005135.jpg (4195px x 4094px) 3376kb
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 07.05.1968 0000085z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem...
z00005136.jpg (4208px x 2910px) 2455kb
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 07.05.1968 0000093z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem...
z00005137.jpg (5410px x 4425px) 5761kb
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 07.05.1968 0000086z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem...
z00005138.jpg (4406px x 4128px) 3606kb
Ostatnie prace porzadkowe przed oficjalnym odslonieciem Pomnika Walki i Meczenstwa na terenie bylego obozu Stutthof w Sztutowie. 07.05.1968 0000093z_05_1968 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Wiktor Tolkin rzezbiarz i architekt, tworca pomnikow...
z00002305.jpg (3470px x 2476px) 1727kb
Wiktor Tolkin rzezbiarz i architekt, tworca pomnikow w obozach koncentracyjnych w Stutthof i Majdanek, Walki i Meczenstwa na Pawiaku w Warszawie, Zaslubin Wojska Polskiego z morzem w Kolobrzegu, Czynu Oreza w Plocku. 09.1961 odb_03_83 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Wszystkie zdjęcia Agencji Kosycarz Foto Press/KFP są chronione prawem autorskim. Publikacja i kopiowanie bez zgody Agencji zabronione. Copyright © 2000-2020 KFP