logo

wpisz słowa kluczowe:

szukaj wg daty:

ORZEŁ – OD PREMIERY DO PREMIERY

 
7 lutego 1959 roku w gdańskim kinie Leningrad odbyła się prapremiera „Orła” w reżyserii Leonarda Buczkowskiego („Zakazane piosenki”, „Skarb”). To jeden z pierwszych filmów w dziejach światowej kinematografii rozgrywających się na pokładzie łodzi podwodnej. Dziś nieco zapomniany, 60 lat temu przyciągał tłumy. Premiera obrazu inspirowanego historią brawurowej ucieczki polskiego okrętu z internowania w Tallinie oraz przejścia jednostki pod ostrzałem niemieckiej floty i samolotów przez cieśniny duńskie do Anglii jesienią 1939 roku miała bardzo uroczysty charakter. Razem z widzami „Orła” oglądali reżyser i scenarzysta Leonard Buczkowski, współautor scenariusza, lotnik i popularny pisarz Janusz Meissner, operator Seweryn Kruszyński szef produkcji zespołu „Kadr” Ludwik Hager oraz konsultant filmu z ramienia Marynarki Wojennej komandor Bolesław Romanowski, dowódca ORP Jastrząb, ORP Sokół i ORP Dzik. Rok wcześniej ekipę filmową przy pracy można było spotkać w gdyńskim porcie i na wodach Zatoki Gdańskiej. Tam był Bałtyk i Morze Północne. „Orła” zagrał bliźniaczy ORP „Sęp” (internowany w Szwecji 17 września 1939 r. przetrwał wojnę na jeziorze niedaleko Sztokholmu). Na premierze pojawili się także wspaniali aktorzy: Aleksander Sewruk (komandor Kozłowski), Jan Machulski (porucznik Pilecki), Michał Gazda (mat Okoń), Zbigniew Filus (bosman Pierzchała) oraz wybitna postać Teatru Wybrzeże – Tadeusz Gwiazdowski, który w filmie Buczkowskiego wcielił się w postać bosmana Bryta. Zabrakło wśród gości kapitana Grabińskiego i mata Rokosza, czyli Wieńczysława Glińskiego i Bronisława Pawlika. Ich kreacje należą do najmocniejszych stron filmu. Zabrakło również przedstawicielek płci pięknej. W 50-osobowej obsadzie filmu nie ma ani jednej kobiety. W „Orle” wypatrzymy za to stawiających pierwsze kroki w zawodzie aktorskim: marynarzy Henryka Bistę, Romana Wilhelmiego i Jerzego Kamasa oraz kucharza Stanisława Bareję (nie występują w napisach).
Film się podobał. Krytyka przyjmowała obraz Buczkowskiego ciepło, choć – jak to w łodzi podwodnej – były też zgrzyty. – „Orzeł” łączył w sobie doskonałość ekranowej formy z treścią pasjonującą, opowiedzianą w sposób prosty i atrakcyjny. Było to tym trudniejsze, że większość akcji toczyła się we wnętrzu okrętu podwodnego: film przedstawiał studium ludzi zamkniętych, skazanych na samych siebie w warunkach całkowitej izolacji od świata zewnętrznego (…) Buczkowski pokazywał prawdziwych ludzi w prawdziwych sytuacjach, dzięki czemu dzieje polskiego okrętu i jego załogi nabierały waloru psychologicznej wiarygodności – pisał w miesięczniku „Kino” krytyk Jerzy Peltz, nazywając „Orła” "jednym z najpiękniejszych filmów Leonarda Buczkowskiego, szczytowym osiągnięciem wojenno–przygodowego nurtu w jego twórczości. Czytelnicy „Głosu Wybrzeża” kilkanaście dni po premierze czytali o „Filmie niespełnionych nadziei”. Taki „Orzeł” nie podobał się Franciszkowi Walickiemu. Zawiedziony tym obrazem był również porucznik rezerwy Feliks Prządak, jeden z kilku pozostałych przy życiu członków załogi ORP „Orzeł”, którzy nie wzięli udziału w ostatnim patrolu okrętu na Morzu Północnym. Oczekiwali na prawdziwą historię, dostali... bajkę. – Osobiście posunąłbym się jednak dalej: uważam, że jest to film zły, nieprawdziwy i naiwny, utrzymany miejscami w formie bajki dla grzecznych dzieci, przy której nawet historia o Czerwonym Kapturku przypomina realistyczny reportaż z życia – pisał w „Głosie” popularny dziennikarz i animator kultury uważany za ojca polskiego bigbitu... A twórcy uprzedzali już we wstępie „Orła”, że „nie będzie to reportaż znajdujący pokrycie w faktach historycznych, jakkolwiek nasz okręt nazywa się „Orzeł” i jakkolwiek opowieść filmowa została częściowo oparta na jego rzeczywistych przygodach. I ludzie, których wam przedstawiamy to portret załogi Orła. Nie należy w nich dopatrywać się postaci historycznych. Pragniemy jedynie ukazać cząstkę losów ludzkich w warunkach ciężkiej służby na morzu podczas wielkiej wojny”.
Ciekawi jesteśmy opinii o najnowszej superprodukcji poświęconej odysei legendarnego okrętu. Film Jacka Bławuta „Orzeł. Ostatni patrol” wejdzie na ekrany kinowe w tym roku. Premiera została zapowiedziana na 13 listopada. Zdjęcia na Bałtyku z udziałem jednostek 3. Flotylli Okrętów Marynarki Wojennej (oraz wiernej makiety wnętrza „Orła”) trwały od czerwca ubiegłego roku. Jak zapowiadają twórcy, obraz ma rzucić nowe światło na zagadkową, ostatnią misję najsłynniejszego z polskich okrętów. 5.02.2020 / fot. KFP

dodaj do koszyka wszystkie wyświetlone zdjęcia:
Gdynia. Skwer Kosciuszki. Uroczystość pozegnania...
m00026180.jpg (2976px x 2088px) 1148kb
Gdynia. Skwer Kosciuszki. Uroczystość pozegnania Ekspedycji Orzel. Ekspedycja ma rozwiazac jedna z najwiekszych zagadek II Wojny Swiatowej - jak zaginal i gdzie spoczywa wrak okretu podwodnego Marynarki Wojennej RP - ORP Orzeł. Nz. Przemek Pietras, Adam Sikorski, Hubert Jando, Wojtek Filipczak, Andrzej Siadek, Krzysztof Piwnicki, Bartosz Wilk, Piotr Surzym, Andrzej Dziubich . 27.07.2008 fot. Krzysztof Mystkowski / KFP
Gdynia. Skwer Kosciuszki. Uroczystość pozegnania...
m00026182.jpg (3456px x 2304px) 1384kb
Gdynia. Skwer Kosciuszki. Uroczystość pozegnania Ekspedycji Orzel. Ekspedycja ma rozwiazac jedna z najwiekszych zagadek II Wojny Swiatowej - jak zaginal i gdzie spoczywa wrak okretu podwodnego Marynarki Wojennej RP - ORP Orzeł. 27.07.2008 fot. Krzysztof Mystkowski / KFP
Gdynia. Skwer Kosciuszki. Uroczystość pozegnania...
m00026184.jpg (3456px x 2304px) 1463kb
Gdynia. Skwer Kosciuszki. Uroczystość pozegnania Ekspedycji Orzel. Ekspedycja ma rozwiazac jedna z najwiekszych zagadek II Wojny Swiatowej - jak zaginal i gdzie spoczywa wrak okretu podwodnego Marynarki Wojennej RP - ORP Orzeł. 27.07.2008 fot. Krzysztof Mystkowski / KFP
Port gdynski. Plan filmu Orzel w rezyserii Leonrada...
z00005272.jpg (3140px x 4750px) 2207kb
Port gdynski. Plan filmu Orzel w rezyserii Leonrada Buczkowskiego. Na pokladzie okretu podwodnego Jan Machulski w roli porucznika Pileckiego i Wienczyslaw Glinski w roli kapitana Grabinskiego. Film realizowano na blizniczym okrecie Sep. 07.1958 odb_14_03_25 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Plan filmu Orzel w rezyserii Leonrada Buczkowskiego...
z00005718.jpg (2831px x 4067px) 3390kb
Plan filmu Orzel w rezyserii Leonrada Buczkowskiego w porcie gdynskim. Film realizowano na blizniczym okrecie Sep. Na zdjeciu aktor Wienczysław Glinski. 07.1958 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Plan filmu Orzel w rezyserii Leonrada Buczkowskiego....
z00005719.jpg (4289px x 3100px) 2898kb
Plan filmu Orzel w rezyserii Leonrada Buczkowskiego. Film realizowano na blizniczym okrecie Sep. Na zdjeciu po lewej Eugeniusz Kaminski 07.1958 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Plan filmu Orzel w rezyserii Leonrada Buczkowskiego....
z00005720.jpg (4229px x 2968px) 3081kb
Plan filmu Orzel w rezyserii Leonrada Buczkowskiego. Film realizowano na blizniczym okrecie Sep. Na zdjeciu od prawej Jan Machulski, Wienczysław Glinski i Eugeniusz Kaminski. 07.1958 Fot. Zbigniew Kosycarz / KFP ZAKAZ PUBLIKACJI ZDJECIA W INTERNECIE
Boguslaw Woloszanski przed wyplynieciem do Tallina...
lud0886g.jpg (1344px x 2007px) 354kb
Boguslaw Woloszanski przed wyplynieciem do Tallina ORZEL fot, LUKASZ GLOWALA KFP
Boguslaw Woloszanski przed wyplynieciem do Tallina...
lud0883g.jpg (2007px x 1344px) 402kb
Boguslaw Woloszanski przed wyplynieciem do Tallina ORZEL fot, LUKASZ GLOWALA KFP
Boguslaw Woloszanski na okrecie podwodnym Dzik fot....
mor0095g.jpg (2125px x 1425px) 637kb
Boguslaw Woloszanski na okrecie podwodnym Dzik fot. Lukasz Glowala / KFP
plan filmu o okrecie ORP ORZEL wrez. Boguslawa Woloszanskiego....
kul0175g.jpg (1308px x 2007px) 476kb
plan filmu o okrecie ORP ORZEL wrez. Boguslawa Woloszanskiego. Role historycznego okretu zagral ORP Dzik, statystowali zolnierze zas. sluzby wojskowej, jako plener wykorzystano Port Wojenny w Gdyni i na Helu. fot. LUKASZ GLOWALA KFP
plan filmu o ORP Orzel na okrecie podwodnym DZIK plan...
kul0167g.jpg (1425px x 2125px) 655kb
plan filmu o ORP Orzel na okrecie podwodnym DZIK plan filmu o okrecie ORP ORZEL wrez. Boguslawa Woloszanskiego. Role historycznego okretu zagral ORP Dzik, statystowali zolnierze zas. sluzby wojskowej, jako plener wykorzystano Port Wojenny w Gdyni i na Helu. fot. LUKASZ GLOWALA KFP
plan filmu o okrecie ORP ORZEL wrez. Boguslawa Woloszanskiego....
kul0158g.jpg (2125px x 1476px) 515kb
plan filmu o okrecie ORP ORZEL wrez. Boguslawa Woloszanskiego. Role historycznego okretu zagral ORP Dzik, statystowali zolnierze zas. sluzby wojskowej, jako plener wykorzystano Port Wojenny w Gdyni i na Helu. fot. LUKASZ GLOWALA KFP
Wszystkie zdjęcia Agencji Kosycarz Foto Press/KFP są chronione prawem autorskim. Publikacja i kopiowanie bez zgody Agencji zabronione. Copyright © 2000-2020 KFP