4 czerwca mija 37. rocznica pierwszych, częściowo wolnych wyborów w państwach byłego bloku wschodniego. W 1989 roku Polacy dali wyraz głębokiego poparcia dla obozu Solidarności. Drużyna Lecha dała radę. Tak wtedy mówiono o kandydatach z list Komitetu Wyborczego „Solidarność”, którzy do zdjęć na plakaty wyborcze pozowali z Lechem Wałęsą. Wybraliśmy wolność i demokrację. Jak pisał prof. Antoni Dudek, miliony Polaków zadały przy pomocy kartki wyborczej śmiertelny cios komunistycznej dyktaturze. Opozycja zmiażdżyła komunistów – zyskała wszystkie możliwe do zdobycia mandaty w Sejmie – 161, i 99 na 100 mandatów w Senacie. Kilka miesięcy później Joanna Szczepkowska mogła powiedzieć w Dzienniku Telewizyjnym: „Proszę Państwa, 4 czerwca 1989 roku skończył się w Polsce komunizm”.
Blisko 20 lat później do tamtych wydarzeń odniósł się w swojej autobiografii Lech Wałęsa. Napisał m.in.: „W pierwszą niedzielę czerwca 1989 zmieniło się wiele. 4 czerwca, w samo »południe«, wybraliśmy nową Polskę. Komuniści dostali czerwoną kartkę. Tym razem ten kolor nie mógł ich cieszyć. W zasadzie zostali wyrzuceni z boiska”.
Przed 4 czerwca 1989 roku wybory do Sejmu i rad narodowych stanowiły imitację procesów demokratycznych. Władza udawała, że jest wybierana, społeczeństwo było przymuszane do udawania elektoratu. Lista przyszłych posłów znana była, zanim naród ruszył do urn wyborczych. Wybierały za nas gremia kierownicze PZPR. Nawet jeśli ordynacja zakładała możliwość rejestracji wielu list wyborczych, nasz wybór sprowadzał się do jednej propozycji. W 1952 roku Polacy głosowali na listę Frontu Narodowego, w latach 1957–80 na Front Jedności Narodu, a w 1985 roku na listę Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego. Farsą były wybory, farsą była rekordowa frekwencja, z której władza czyniła oręż jednomyślności socjalistycznego społeczeństwa. Oficjalne w latach 1952-1980 na układ zabetonowany przez partię komunistyczną głosowało 94-99 proc. wyborców. Było tak, jak skonstatował Władysław Gomułka w rozmowie z pierwszym premierem Chińskiej Republiki Ludowej Zhou Enlaiem w 1957 roku: „Doświadczenie uczy, że komuniści w żadnym kraju nie zdobyli władzy państwowej na drodze wyborów parlamentarnych, tym bardziej więc nikt nie może liczyć na to, że na tej drodze można ich od władzy odsunąć”. Droga do wolności musiała być długa i kręta. 3.06.2026 / fot. KFP

dodaj do koszyka wszystkie wyświetlone zdjęcia