Pół wieku temu nad Motławą otworzyło się okienko w żelaznej kurtynie dzielącej Europę na dwa przeciwstawne bloki. W niespełna 5,5 roku po zawarciu układu o normalizacji stosunków między Republiką Federalną Niemiec a Polską Rzecząpospolitą Ludową uznającego polsko-niemieckie granice na Odrze i Nysie Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema i Hanzeatycki Gród Gdańsk powróciły do tradycji dawnego związku miast i kupców, który przez wieki kształtował ich tożsamość gospodarczą i kulturową. Inicjatywa wyszła z Bremy. 12 kwietnia 1976 roku w Sali Białej Ratusza Głównego Miasta prezydent Gdańska Andrzej Kaznowski i burmistrz Bremy Hans Koschnick – w późniejszych latach członek Bundestagu, Honorowy Obywatel Gdańska – podpisali porozumienie o współpracy i przyjaźni. Pierwszy krok do powojennego partnerstwa został zrobiony ponad granicami systemów politycznych. Mimo że za przyzwoleniem władz centralnych w Warszawie na to otwarcie stała ekonomiczna potrzeba, w odbiorze społecznym szansie na zbliżenie towarzyszyła nadzieja na głębsze zmiany polityczne i odejście od izolacji krajów demokracji ludowej od świata zachodniego. Dziś wiemy, że trzeba było o to walczyć jeszcze kilkanaście lat. A wtedy… Znakiem (potrzebnego) czasu mógł być fakt, że na kilka dni przed podpisaniem porozumienia z Bremą w Gdańsku gościł Gerhard Weiss, wicepremier Niemieckiej Republiki Demokratycznej, którego po Głównym Mieście oprowadzał wicepremier PRL Kazimierz Olszewski...
Czym jeszcze żyło Trójmiasto w kwietniu 1976 roku? W Stoczni Gdańskiej powiewem świeżości była dobiegająca końca budowa pierwszego kontenerowca z serii B-464. Kilka miesięcy później statek „Ciudad de Popayan” trafił do armatora z Kolumbii, a potem także na okładkę miesięcznika „Morze”. Pod koniec kwietnia w gdyńskim Basenie Prezydenta zacumował ORP „Błyskawica” – już jako okręt muzeum, zastępując w tej roli „Burzę”. Nieopodal, w basenie jachtowym, uwagę przyciągał jeszcze niekompletny trimaran „Retman II”, budowany przez harcerzy Łódzkiej Chorągwi ZHP z myślą o starcie w regatach samotników. Z Nabrzeża Pomorskiego też wyłaniał się dziób statku. Kształt powstającemu tu Dworcowi Morskiemu Żeglugi Gdańskiej (późniejsza Róża Wiatrów) nadał ceniony gdyński architekt i projektant Lech Zaleski. W Gdańsku budową nr 1 był 70-metrowy Hotel Heweliusz, którego pierwszym mieszkańcem miał zostać słynny porucznik Borewicz. Tyle tylko że w 1976 roku niedoszły lokator nazywał się Zawada i był bezkompromisowym inżynierem budowlańcem w serialu „Znaki szczególne” Romana Załuskiego. Powstający przy ul. Heweliusza wysokościowiec zagrał przyszłe mieszkanie bohatera kreowanego przez Bronisława Cieślaka w ostatnim, szóstym odcinku pt. „Dom”. Wiosną do Parku Oliwskiego wprowadziła się obecna tu po dziś dzień Galeria Współczesnej Rzeźby Gdańskiej, w Muzeum Narodowym w Gdańsku zagościła wypożyczona z Poznania wystawa obrazów genialnego symbolisty Jacka Malczewskiego – jedna z dwóch największych w powojennej Polsce. W modzie królowały wtedy spodnie dzwony. Sprawdziliśmy na pokazie kolekcji firmy Otex w Gdańsku i na ulicy, czyli na molu w Sopocie. 2.04.2026 / fot. Zbigniew Kosycarz / KFP

dodaj do koszyka wszystkie wyświetlone zdjęcia