27 marca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Teatru. Święto Melpomeny ustanowione zostało przez Międzynarodowy Instytut Teatru 65 lat temu.
Teatr to ludzie. Aktorzy, twórcy i widzowie. Ale teatr to także miejsca – od ulicy po budowle symbole i sceniczne światy, w których spełnienie duchowych potrzeb przenika się z budowaniem wspólnoty twórców kultury i głębokich relacji z publicznością. Ludzie często wędrują za sceną. Tak było z Teatrem Narodów (a właściwie festiwalem) otwartym 27 marca 1957 roku w Paryżu, i to o tym wydarzeniu przypomina nam Międzynarodowy Dzień Teatru. W Trójmieście też jest teatr, którego powojenne losy naznaczone są wędrówką.
Gdański Teatr powrócił na Targ Węglowy 60 lat temu. Wcześniej obecny był tutaj od XVI wieku. Modernistyczny gmach Teatru Wybrzeże zaprojektowany przez Lecha Kadłubowskiego stanął na miejscu budowli wzniesionej w roku 1801, spalonej w ostatnich dniach II wojny światowej. Ruina „młynka do kawy”, jak nazywali Gdańszczanie ówczesny Teatr Miejski (przemianowany w 1933 roku na Państwowy), straszyła powojennych mieszkańców grodu Neptuna ponad 20 lat. Na uroczyste otwarcie nowego przybytku sztuki aktorskiej czekaliśmy do 1 stycznia 1967 r. W niedługim czasie do przeszklonej bryły przylgnęło miano „akwarium”. Zanim gdańscy artyści mogli znowu zagrać na Targu Węglowym, gościli na scenach Teatru Wielkiego we Wrzeszczu - dzisiejszej Operze Bałtyckiej, Teatru Kameralnego w Sopocie oraz w gdyńskiej „stodole”, w miejscu obecnego Teatru Muzycznego.
Krystyna Łubieńska (1932-2023), wspaniała aktorka związana z "Wybrzeżem" od 1958 roku (jeszcze w Gdyni), samej uroczystości otwarcia nowego teatru w Gdańsku nie mogła pamiętać. Była wtedy za oceanem w trasie promocyjnej filmu „Mój stary”, w którym występowała u boku wielkiego Adolfa Dymszy, ale ... – Pamiętam, że przed moim wyjazdem, w maju 1966 roku koledzy aktorzy grali już w nowym klubie w kości. A kiedy w lutym 1967 roku wybrałam się na pierwszą po powrocie z Ameryki próbę, oni dalej siedzieli w klubie zajęci grą w kości – wspominała przed laty w rozmowie z kfp.pl Ofelia w pierwszym Szekspirze Andrzeja Wajdy (1960 rok). – Ale przede wszystkim dostaliśmy wtedy własną, wielką scenę. Nawiasem mówiąc, szczęśliwie przetrwała w tej formie długie lata, czego nie można, niestety, powiedzieć o sali teatralnej... Kadłubowski zrobił to fenomenalnie. Sala, cała w drewnie, miała świetną akustykę – z trzeciego balkonu słychać było szept aktora. No i z każdego miejsca widz miał bardzo dobrą widoczność. Przecież dzisiaj [2013 rok – przyp. red.] z tych balkonów po lewej i prawej stronie prawie nic nie widać, nie mówiąc już o lożach – porównywała Krystyna Łubieńska. Z Ameryki wróciła spóźniona tylko o jedną sztukę. W dniu otwarcia artyści Teatru Wybrzeże zaprosili gdańszczan na „Zmierzch demonów” Romana Brandstaettera.
Dzisiejszy teatr dysponuje aż pięcioma scenami: przy Targu Węglowym Dużą Sceną, Czarną Salą im. Stanisława Hebanowskiego i Sceną Malarnia, a ponadto Sceną Kameralną w Sopocie oraz Letnią Sceną w Pruszczu Gdańskim. W październiku 2023 roku, po trzyletniej przerwie spowodowanej przebudową ruszyła nowa Duża Scena. Powrót widzów do gmachu głównego uświetniło „Wyzwolenie” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Jana Klaty, dramat, którego akcja rozgrywa się w teatrze. – To jest chwila dziwnie osobliwa, chciałoby się powtórzyć za Wyspiańskim, którego „Wyzwolenie” inauguruje po kilkuletniej przerwie działalność Dużej Sceny. Jej zamknięcie po 57 latach intensywnej eksploatacji było koniecznością. Ale dzięki konsekwencji i uporowi dyrektora Adama Orzechowskiego Teatr Wybrzeże nie pozostał bezdomny, zyskując kolejne nowoczesne i doskonale wyposażone sceny – powiedział podczas uroczystości otwarcia marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk. 25.03.2026 / fot. Zbigniew Kosycarz/ KFP

dodaj do koszyka wszystkie wyświetlone zdjęcia